നമ്മളോരോരുത്തരുടെയും തലച്ചോറിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു അസാധാരണ ശക്തിയുണ്ട്; എന്നാൽ അതിനെ എങ്ങനെ ഉണർത്താമെന്ന് നമ്മളിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും അറിയുന്നില്ല. നിരന്തരമായ ബഹളങ്ങളും സമ്മർദ്ദങ്ങളും ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ ലോകത്ത്, അസാധാരണമായ മാനസിക വ്യക്തതയും വൈകാരിക കരുത്തും ആന്തരിക നിയന്ത്രണവും കൈവരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നിശബ്ദമായ ഒരു താക്കോലാണ് മെഡിറ്റേഷൻ അഥവാ ധ്യാനം. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് പുരാതന ജ്ഞാനം കണ്ടെത്തിയ കാര്യത്തെ ആധുനിക ന്യൂറോ സയൻസും ഇപ്പോൾ ശരിവെക്കുന്നു: ദിവസവും ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ ധ്യാനിക്കുന്നത് നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ പുനഃക്രമീകരിക്കാനും മനസ്സിനെ കൂടുതൽ മൂർച്ചയുള്ളതാക്കാനും, അതുവഴി നമ്മുടെ ചിന്താരീതിയിലും വികാരങ്ങളിലും ജീവിതശൈലിയിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും സഹായിക്കുന്നു. നമുക്ക് സ്വായത്തമാക്കാൻ കഴിയുന്നതിൽ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി സ്വന്തം മനസ്സിനുമേലുള്ള നിയന്ത്രണമാണ്.
എന്താണ് മെഡിറ്റേഷൻ?
അവബോധം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ക്ഷേമം വളർത്തുന്നതിനും സമ്മർദ്ദവും ഉത്കണ്ഠയും കുറയ്ക്കുന്നതിനും ശ്വാസം, മനസ്സ് എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിൽ നമ്മളെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു പരിശീലനമാണ് ധ്യാനം. ഇത് പല രൂപങ്ങളിൽ വരുന്നു, ശരീരത്തെയും ചുറ്റുപാടുകളെയും കുറിച്ച് ബോധമുള്ളിടത്തോളം കാലം ഇത് എവിടെയും നമുക്ക് പരിശീലിക്കാം. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും പരിശീലനത്തിലുടനീളം ധ്യാനത്തിൻ്റെ തരങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ശ്വസന-അധിഷ്ഠിത ധ്യാനം, ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായ പരിശീലനങ്ങൾ, പ്രകൃതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ദൃശ്യവൽക്കരണം, മന്ത്രം, ആത്മീയ ധ്യാനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം. ധ്യാനം ഒറ്റയ്ക്കോ ഒരു ഗ്രൂപ്പിലോ പരിശീലകനോടൊപ്പമോ തെറാപ്പിസ്റ്റോടൊപ്പമോ പരിശീലിക്കാം. ഓർക്കുക “ധ്യാനം ചെയ്യാൻ ശരിയായതോ തെറ്റായതോ ആയ മാർഗമില്ല.
നിത്യേനയുള്ള മെഡിറ്റേഷൻ എന്തൊക്കെ ഗുണങ്ങളാണ് നമ്മുടെ ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും പ്രധാനം ചെയ്യുന്നത് എന്ന് നോക്കാം:
# തലച്ചോറിന് ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ.
മസ്തിഷ്കത്തിന് ധ്യാന ഗുണങ്ങൾ സമൃദ്ധമാണ്. ധ്യാനം ന്യൂറൽ കണക്ഷനുകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ഈ നെറ്റ്വർക്കുകളുടെ കോൺഫിഗറേഷൻ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ മാറ്റുകയും ചെയ്യും. പതിവ് പരിശീലനത്തിലൂടെ, കൂടുതൽ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ന്യൂറോബയോളജി വളർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിയും. അവ ഇപ്രകാരമാണ്:
1. മൊത്തം ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും സുസ്ഥിതിയിലേക്കു സംഭാവന ചെയ്യുന്നു.
2. പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് തലച്ചോറിൻ്റെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.
3. മാനസിക പിരിമുറുക്കം ലഘൂകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
4. ആരോഗ്യകരവും സുസ്ഥിരവുമായ ഫോക്കസ് വർധിപ്പിക്കുന്നു .
# ശ്രദ്ധയും ഏകാഗ്രതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു
മനസ്സ് അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതായി തോന്നുമ്പോഴെല്ലാം ശ്വാസത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നത് ധ്യാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ രീതിയിൽ, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന് തലച്ചോറിൻ്റെ വയറിംഗ് ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു, ഒപ്പം മസ്തിഷ്കത്തെ വീണ്ടും പരിശീലിപ്പിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
# ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കുന്നു
പഠനങ്ങൾ പറയുന്നത് ഏകദേശം 40 ദശലക്ഷം മുതിർന്നവർ ഓരോ വർഷവും ഉത്കണ്ഠ അനുഭവിക്കുന്നു എന്നാണ്. ഉത്കണ്ഠ പല തരത്തിൽ പ്രകടമാകാം: ഉറക്കമില്ലായ്മ, പരിഭ്രാന്തി, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മ, ശ്വാസതടസ്സം, നെഞ്ചുവേദന, അല്ലെങ്കിൽ മൊത്തത്തിലുള്ള അസംതൃപ്തിയുടെയോ അസ്വാസ്ഥ്യത്തിൻ്റെയോ തോന്നൽ. ധ്യാനസമയത്ത് ശ്വാസവും മനസ്സും മന്ദഗതിയിലാക്കുന്നത് ആശങ്കാജനകമായ ചിന്തകളെ പുറന്തള്ളാനും ശാന്തതയും ആന്തരിക സമാധാനവും വീണ്ടെടുക്കാനും സഹായിക്കും. കാലക്രമേണ ഇത് ആവർത്തിച്ച് ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഉത്കണ്ഠ ഇഴയുമ്പോൾ കൂടുതൽ ശാന്തവും സമതുലിതവുമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നമ്മൾ നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെ സമ്മർദ്ദ പ്രതികരണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും സമ്മർദ്ദത്തിൻ്റെ എപ്പിസോഡുകൾ കുറയ്ക്കാനും ധ്യാനം സഹായിക്കുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.
# ഡിപ്രെഷൻ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു
ധ്യാനത്തിന് തലച്ചോറിൻ്റെ മധ്യഭാഗത്തെ പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സ് അമിഗ്ഡാല മേഖലങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം മാറ്റാൻ കഴിയും, അവ രണ്ടും വിഷാദരോഗത്തിൽ അവിഭാജ്യ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ധ്യാനം തലച്ചോറിനെ ശാന്തവും ഏകാഗ്രതയുള്ളതുമാക്കാൻ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് വിഷാദം അനുഭവിക്കുന്നവരെ നെഗറ്റീവ് ചിന്തകളിൽ നിന്നും വികാരങ്ങളിൽ നിന്നും വേർപെടുത്താൻ സഹായിക്കും.
# തലച്ചോറിലെ ഗ്രേ മാറ്റർ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു
മിക്ക ആളുകൾക്കും, ഫ്രണ്ടൽ കോർട്ടക്സ് – തീരുമാനമെടുക്കൽ, പ്രവർത്തന മെമ്മറി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തലച്ചോറിൻ്റെ പ്രദേശം – പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് ചുരുങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു. പതിവായി ധ്യാനം ചെയ്യുന്നത്, സ്ട്രെസ് മാനേജ്മെൻ്റ്, ആത്മബോധം, സഹാനുഭൂതി, ഓർമ്മ എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തരവാദികളായ തലച്ചോറിലെ ഗ്രേ മാറ്റർ വർദ്ധിക്കുവാൻ സഹായിച്ചു .
# തലച്ചോറിലെ വൈറ്റ് മാറ്റർ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു #
വേഗത്തിൽ ചിന്തിക്കാനും ശാരീരികമായി സന്തുലിതവും നിവർന്നുനിൽക്കാനും സഹായിക്കുന്നതു തലച്ചോറിലെ വൈറ്റ് മാറ്റർ ആണ്. ഇവയുടെ ഇൻസുലേറ്റിംഗ് പാളിയായ മൈലിൻ – രോഗം, പ്രായം, അല്ലെങ്കിൽ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സമ്മർദ്ദം എന്നിവയാൽ തകർക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ ഈ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്ന സിഗ്നലുകൾ കടന്നുപോകാൻ പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ തലച്ചോറിലെ വെളുത്ത ദ്രവ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ധ്യാനം സഹായിക്കുമെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വൈറ്റ് മാറ്റർ വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, മസ്തിഷ്കം വിവിധ മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിൻ്റെ ശക്തവും ആരോഗ്യകരവുമായ ന്യൂറൽ പാതകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു.
# നല്ല ഉറക്കം പ്രധാനം ചെയ്യുന്നു
ധ്യാനം ഒരു മാന്ത്രിക ഗുളികയല്ല, ഉറക്കമില്ലായ്മയുടെ ചികിത്സയിൽ ഇത് ഒരു ശക്തമായ ഉപകരണമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് – പാർശ്വഫലങ്ങളോ അപകടങ്ങളോ ഇത് മൂലം ഇല്ല കാരണം, ദീർഘകാല ധ്യാന പരിശീലനം ശക്തമായ വിശ്രമ പ്രതികരണം ഉണർത്താൻ മനസ്സിനെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ശാന്തമാക്കാൻ ആവശ്യമായവ നൽകിക്കൊണ്ട് ഉറക്കത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ധ്യാനം സഹായിക്കുന്നു.
# സ്ട്രെസ് കുറയ്ക്കുന്നു
ദൈനംദിനമുള്ള ധ്യാനം ശരീരത്തിൽ സ്ട്രെസ് ഉണ്ടാക്കുന്ന കോർട്ടിസോൾ എന്ന രാസവസ്തുവിന്റെ അളവ് കുറയ്ക്കുന്നു.
കാലക്രമേണ, ഉത്കണ്ഠയുടെ “കൊടുങ്കാറ്റിനെ ശാന്തമാക്കാൻ” ധ്യാനത്തിന് കഴിയും. ധ്യാനം പരിശീലിച്ച ചരിത്രമുള്ള ആളുകൾ സമ്മർദ്ദത്തിൽ നിന്ന് വളരെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവരുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. കൂടാതെ രക്തസമ്മർദം കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.
# അഡിക്ഷനിൽ നിന്നും വിടുതൽ ഒരു പരിധി വരെ
ധ്യാനം തലച്ചോറിന്റെ ആത്മനിയന്ത്രണ ശൃംഖലകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു, ആസക്തികളെ കുറയ്ക്കുന്നു, വൈകാരിക നിയന്ത്രണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, ആവേശകരമായ ശീലങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. പതിവ് പരിശീലനത്തിലൂടെ, യാന്ത്രികമായി പ്രതികരിക്കുന്നതിനുപകരം ബോധപൂർവ്വം പ്രതികരിക്കാൻ മനസ്സിനെ പരിശീലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആസക്തികളെ ചെറുക്കാൻ ഇത് ആളുകളെ സഹായിക്കുന്നു.
# സർഗ്ഗാത്മകതയും ഓർമ്മശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു
സൃഷ്ടിപരമായ പ്രക്രിയയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ പ്രവർത്തന മെമ്മറി മെച്ചപ്പെടുത്താനും വൈജ്ഞാനിക ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വൈജ്ഞാനിക കാഠിന്യം കുറയ്ക്കാനും ധ്യാനം സഹായിക്കും. പ്രായവും പിരിമുറുക്കവും കൊണ്ട് സ്വാഭാവികമായും വരുന്ന ഓർമക്കുറവിനെ അതായത് ഡിമെൻഷ്യ പോലെയുള്ള പ്രക്രിയയെ ചെറുക്കാൻ ധ്യാനം സഹായിച്ചേക്കാം.
ജീവിതത്തിലെ നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം മറ്റൊരു വ്യക്തിക്ക് മേലുള്ളതായിരിക്കില്ല; മറിച്ച്, അത് നമ്മുടെ സ്വന്തം മനസ്സിനുമേലുള്ള വിജയമായിരിക്കും. ധ്യാനത്തിലിരിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുമ്പോഴെല്ലാം നാം ലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; മറിച്ച്, ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ അവയവമായ തലച്ചോറിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ധ്യാനം എന്നത് മറ്റൊരാളായി മാറുന്നതല്ല; മറിച്ച്, നമുക്കുള്ളിൽത്തന്നെയുള്ള അസാധാരണമായ വ്യക്തിത്വത്തെ കണ്ടെത്തലാണ്. ശാന്തമായ മനസ്സ്, ഏകാഗ്രത, ദൃഢമായ ഇച്ഛാശക്തി, ആഴത്തിലുള്ള സന്തോഷം എന്നിവ ഏതാനും ചിലർക്ക് മാത്രം ലഭിക്കുന്ന സമ്മാനങ്ങളല്ല; പരിശീലിക്കാൻ തയ്യാറുള്ള ആർക്കും ഇവ നേടിയെടുക്കാവുന്നതാണ്. ചിട്ടയായി ദിവസവും നമ്മുടെ മനസ്സിനെ മാറ്റിയെടുക്കുക; അപ്പോൾ നമ്മുടെ തലച്ചോറ് ക്രമേണ നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിക്കും.
Dr Arun Oommen
Neurosurgeon