അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷം നിങ്ങൾ ആരായിരിക്കും എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ഭാഗ്യമല്ല… വിധിയുമല്ല… നിങ്ങളുടെ പഴയകാലവുമല്ല. ഇപ്പോൾ, ഈ നിമിഷം പോലും, നിങ്ങളുടെ തലച്ചോറിനുള്ളിൽ നിശ്ശബ്ദമായി പുനർനിർമിക്കപ്പെടുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണൽ ബന്ധങ്ങളാണ് (neuronal connections) നിങ്ങളുടെ ഭാവിയെ എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
അതിശയോക്തിയാണെന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ? എന്നാൽ ആധുനിക ന്യൂറോ സയൻസിലെ ഏറ്റവും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന സത്യങ്ങളിലൊന്നാണത്.
ഇന്നത്തേതിനേക്കാൾ അല്പം കൂടുതൽ കരുത്തുറ്റതും വിവേകമുള്ളതും ശാന്തവും സന്തോഷകരവുമായ ഒരു തലച്ചോറുമായി നാളെ രാവിലെ നമ്മൾ ഉണരുന്നതായി ഒന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചുനോക്കൂ. അത് വെറും സങ്കൽപ്പമല്ല—നമ്മുടെ തലച്ചോറിന് അതിനുള്ള അത്ഭുതകരമായ കഴിവുണ്ട്.
നമ്മൾ ആവർത്തിക്കുന്ന ഓരോ ചിന്തയും, വളർത്തിയെടുക്കുന്ന ഓരോ വികാരവും, ശീലിക്കുന്ന ഓരോ കാര്യവും, എടുക്കുന്ന ഓരോ തീരുമാനവും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇതിലെ ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ കാര്യം എന്താണെന്നോ? മികച്ചൊരു ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ നമുക്ക് പുതിയൊരു തലച്ചോറിന്റെ ആവശ്യമില്ല. എങ്ങനെ മാറാം എന്ന് നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ പഠിപ്പിച്ചാൽ മാത്രം മതി.
ഇതൊരു സയൻസ് ഫിക്ഷൻ കഥ പോലെ തോന്നിയേക്കാം—എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ ആധുനിക ന്യൂറോസയൻസിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഒന്നാണിത്.
ഈ അസാധാരണമായ കഴിവിനെ ‘ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി’ (neuroplasticity) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
# എന്താണ് ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി?
ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തന്റെ ഘടനയിലും പ്രവർത്തനത്തിലും മാറ്റം വരുത്താനുള്ള തലച്ചോറിന്റെ അത്ഭുതകരമായ കഴിവാണ് ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി. നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്ന ഓരോ ചിന്തയും, പരിശീലിക്കുന്ന ഓരോ കഴിവ്, ആവർത്തിക്കുന്ന ഓരോ ശീലം, കടന്നുപോകുന്ന ഓരോ അനുഭവം എന്നിവ തലച്ചോറിലെ കോശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ചില ബന്ധങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും മറ്റു ചിലതിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ:
നമ്മൾ തലച്ചോറിനെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിനനുസരിച്ച് അത് സ്വയം പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നു.
# നമ്മുടെ ദൈനംദിന ശീലങ്ങൾ നാളെയുടെ തലച്ചോറിനെ നിശബ്ദമായി രൂപപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഇന്നുള്ള തലച്ചോറായിരിക്കില്ല നാളെ നമുക്കുണ്ടാവുക. മുതിർന്നവരുടെ തലച്ചോറിന് മാറ്റം സംഭവിക്കില്ലെന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതല്ല സത്യമെന്ന് ഇന്ന് നമുക്കറിയാം! പുതിയൊരു ഭാഷ പഠിക്കുക, സംഗീതോപകരണം വായിക്കുക, വായന, ധ്യാനം, വ്യായാമം, അർത്ഥവത്തായ സൗഹൃദങ്ങൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുക, ഒപ്പം നന്ദിയുള്ളവരായിരിക്കാൻ ശീലിക്കുക എന്നിവയെല്ലാം തലച്ചോറിലെ നാഡീ ശൃംഖലകളെ ഭൗതികമായിത്തന്നെ പുനർരൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ നാഡീവ്യൂഹങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തവും വേഗതയുള്ളതും കാര്യക്ഷമവുമായിത്തീരുന്നു.
പല തരത്തിലും, നമ്മുടെ ജീവിതശൈലി നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ ശിൽപിയായി മാറുന്നു.
# നമ്മുടെ ചിന്തകൾ നമ്മുടെ തലച്ചോറായി മാറുന്നു
ആവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് മസ്തിഷ്കം പഠിക്കുന്നത്.
നമ്മൾ ആവർത്തിച്ച് ദയ, ക്ഷമ, ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം, പ്രതിരോധശേഷി എന്നിവ പരിശീലിച്ചാൽ, ആ നാഡീ പാതകൾ കൂടുതൽ ശക്തമാകും.
എന്നാൽ വിപരീതവും സത്യമാണ്.
നിരന്തരമായ ആശങ്ക ഉത്കണ്ഠയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള കോപം കോപത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. പകകൾ നിലനിർത്തുന്നത് പ്രതികാരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. അസൂയ എളുപ്പമാകുന്നു. നെഗറ്റീവ് ആയി സ്വയം സംസാരിക്കുന്നത് ശീലമാക്കുന്നു.
ആശ്വാസകരമായ വാർത്ത ഇതാണ്:
നമ്മൾ ആരാണെന്ന് നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കം സ്ഥിരമായി ലേബൽ ചെയ്യുന്നില്ല – അത് നമ്മൾ ആവർത്തിച്ച് ചെയ്യുന്നതും ചിന്തിക്കുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതും അനുസരിച്ചായിരിക്കും. നമ്മൾ സ്ഥിരമായി എന്ത് പരിശീലിക്കുന്നുവോ, അത് നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കം ക്രമേണ നമ്മുടെ പുതിയ ‘സാധാരണ ശീലം’ ആയി അംഗീകരിക്കുന്നു. നമ്മൾ ആവർത്തിച്ച് പരിശീലിക്കുന്നത് മാറ്റിയാൽ, നമ്മുടെ തലച്ചോറും ക്രമേണ മാറുന്നു.
# ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി നമുക്ക് എങ്ങനെ ഫലപ്രദമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താം?
നമ്മുടെ തലച്ചോറിന് അനുയോജ്യമായ ദൈനംദിന പരിശീലനം നൽകുക:
• ദിവസവും പുതിയ എന്തെങ്കിലും പഠിക്കുക.
• കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുക.
• നന്നായി ഉറങ്ങുക.
• പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുക.
• ക്രിയാത്മകമായ ചിന്താഗതിക്കാരായ ആളുകൾക്കൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുക.
• ധ്യാനിക്കുകയോ ‘മൈൻഡ്ഫുൾനസ്’ പരിശീലിക്കുകയോ ചെയ്യുക.
• നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കുക.
• നെഗറ്റീവ് ചിന്തകളെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കുന്നതിനു പകരം അവയെ ചോദ്യം ചെയ്യുക.
• അനാരോഗ്യകരമായ ശീലങ്ങളെ ആരോഗ്യകരമായവ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റുക.
ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് നമ്മൾ എല്ലാം മാറ്റേണ്ടതില്ല. ഇന്ന് ഒരു ചെറിയ ചുവടുവെപ്പ് നടത്തുക, നാളെ മറ്റൊന്ന് എടുക്കുക. ചെറുതും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് മസ്തിഷ്കം ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
# യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെയുള്ള പ്രതീക്ഷകൾ പുലർത്തുക: പെട്ടെന്നുള്ള അത്ഭുതങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കരുത്.
ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി (Neuroplasticity) എന്നത് മാജിക്കല്ല, മറിച്ച് ഒരു ജൈവപ്രക്രിയയാണ്.
വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, മാനസികമായ വേദന എന്നിവ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഇല്ലാതാക്കാൻ ഇതിന് കഴിയില്ല; അതുപോലെ, മാനസികരോഗമുള്ള ഒരാൾക്ക് വിദഗ്ധ ചികിത്സയ്ക്ക് പകരമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാനും പാടില്ല.
ഇതിനെ ഒരു മരം വളർത്തുന്നതുപോലെ കാണുക. ഒരിക്കൽ മാത്രം നനച്ചാൽ ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല, എന്നാൽ ദിവസവും നനയ്ക്കുന്നത് അതിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കുന്നു.
മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇതുതന്നെയാണ് സത്യം.
ആഴ്ചകളോളം അല്ലെങ്കിൽ മാസങ്ങളോളം ആവർത്തിക്കുന്ന ചെറിയ പുരോഗതികൾക്ക്, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കും.
# നാഡീശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന കണ്ടെത്തൽ
ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി (neuroplasticity) നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം ഒരുപക്ഷേ ഇതായിരിക്കാം:
നമ്മുടെ പഴയകാലം നമ്മുടെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കണമെന്നില്ല. നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ തലച്ചോറ് രൂപപ്പെട്ടത് നമ്മുടെ പഴയകാല അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ്. പഴയകാലത്ത് നമ്മുടെ തലച്ചോറിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളെല്ലാം നിയന്ത്രിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല; എന്നാൽ, ഭാവിക്കായി നാം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന തലച്ചോറിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ, നാം കരുതുന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു സ്വാധീനം നമുക്കുണ്ട്.
# ഗുരുതരമായ പല നാഡീസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്കും ‘ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി’ ഒരു പ്രതീക്ഷയേകുന്നു.
പക്ഷാഘാതം (stroke), തലയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന ക്ഷതം, സുഷുമ്നാ നാഡിക്കുണ്ടാകുന്ന ക്ഷതം, പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം, മൾട്ടിപ്പിൾ സ്ക്ലിറോസിസ്, സെറിബ്രൽ പാൾസി, വിട്ടുമാറാത്ത വേദന, വിഷാദരോഗത്തിന്റെയും ഉത്കണ്ഠയുടെയും ചില വകഭേദങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ—പ്രത്യേകിച്ച് ഉചിതമായ ചികിത്സയും പുനരധിവാസവും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ—രോഗമുക്തിയിലും പുനരധിവാസത്തിലും ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
# ഇന്ന് നമ്മുടെ തലച്ചോറിൽ മാറ്റം വരുത്തിയാൽ, നാളെ നമ്മുടെ ഭാവി അതിന് നന്ദി പറയും
നമ്മുടെ ഭാവി ഭാഗ്യത്താൽ എഴുതപ്പെടുന്നതല്ല; മറിച്ച്, അത് നമ്മുടെ തലച്ചോറാണ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. ഓരോ ക്രിയാത്മക ചിന്തയും, ആരോഗ്യകരമായ ശീലവും, പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനുള്ള ശ്രമവും, നമ്മൾ മറ്റുള്ളവരോട് ക്ഷമിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങളും, ഭയത്തെ അതിജീവിച്ച് മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന ഓരോ ചുവടുവെപ്പും നമ്മുടെ തലച്ചോറിനെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ഇന്നത്തെ ചെറിയ തീരുമാനങ്ങളെ ഒരിക്കലും കുറച്ചു കാണരുത്. ഭാവിയിൽ നമ്മൾ ആരായിത്തീരുമെന്ന് അവ നിശബ്ദമായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ നിക്ഷേപം ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലല്ല; മറിച്ച്, നമ്മൾ പരിശീലിപ്പിക്കാനായി കാത്തിരിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളിലാണ് .
ഇന്ന് എടുക്കുന്ന ഓരോ ക്രിയാത്മക തീരുമാനവും നമ്മുടെ ഭാവിയിലെ മനസ്സിനെ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നു. തലച്ചോറിലെ ന്യൂറോണുകളിൽ മാറ്റം വരുത്തുമ്പോൾ, നമ്മൾ അറിയാതെ തന്നെ നമ്മുടെ വിധിയെയും മാറ്റിയെഴുതുന്നു.!
ഡോ. അരുൺ ഉമ്മൻ
Dr Arun Oommen
Neurosurgeon